تحلیل فرصت‌ها و تهدیدهای اجتماعی هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان: تمرکز بر عدالت آموزشی، تعامل اجتماعی، و پرورش خلاقیت
کد مقاله : 1007-NCEEA4
نویسندگان
فاطمه عالی پور *1، احمد ابوحمزه2
1آموزگار، آموزش و پرورش منطقه 20، تهران ORCID 0009-0004-1758-7351
2استادیار، گروه آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، تهران ORCID 5234-2031-0004-0009
چکیده مقاله
تحولات فناوری به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی، ساختار آموزش رسمی را با چالش‌ها و فرصت‌های نوینی مواجه کرده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اجتماعی فرصت‌ها و تهدیدهای هوش مصنوعی در آموزش دانش‌آموزی، سه مؤلفه کلیدی «عدالت آموزشی»، «تعامل اجتماعی» و «پرورش خلاقیت» را مورد بررسی قرار داده است. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد کیفی است و اطلاعات آن از طریق تحلیل اسنادی منابع علمی داخلی و خارجی پنج سال اخیر گردآوری شده است. یافته‌ها با بهره‌گیری از چارچوب SWOT نشان می‌دهد که هوش مصنوعی ظرفیت‌های ارزشمندی در شخصی‌سازی آموزش، تقویت یادگیری گروهی و بازی‌وارسازی محتوا دارد که می‌تواند به ارتقاء عدالت آموزشی، توسعه مهارت‌های اجتماعی و رشد خلاقیت منجر شود. با این حال، چالش‌هایی نظیر شکاف دیجیتالی، تبعیض الگوریتمی، کاهش تعامل انسانی و استانداردسازی خلاقیت نیز از تهدیدات جدی این فناوری محسوب می‌شوند. در پایان، بر اساس تحلیل تطبیقی راهبردهای SO، WO، ST و WT، پیشنهادهایی برای بهره‌برداری هدفمند از هوش مصنوعی در مدارس ایران ارائه شده است. نتایج پژوهش تأکید دارد که بهره‌گیری از هوش مصنوعی باید با نظارت انسانی، رویکردی اخلاق‌محور و سیاست‌گذاری مبتنی بر عدالت اجتماعی همراه باشد تا به ابزاری در خدمت ارتقاء کیفیت آموزش بدل گردد، نه عاملی برای تعمیق نابرابری‌ها.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، عدالت آموزشی، تعامل اجتماعی، پرورش خلاقیت.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر