کاربردهای هوش مصنوعی در تربیت دیجیتال: چالش‌ها و فرصت‌ها
کد مقاله : 1013-NCEEA4
نویسندگان
فاطمه سادات امیرفخریان *
معلم
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع فرصت‌ها و چالش‌های هوش مصنوعی در تربیت دیجیتال انجام شد. این مطالعه با بهره‌گیری از روش تحقیق کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون، ۴۵ منبع معتبر شامل مقالات، کتب در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ را مورد بررسی و تحلیل قرار داد. یافته‌های تحقیق در سه محور اصلی طبقه‌بندی شد:

۱. فرصت‌های تحول‌آفرین هوش مصنوعی در تربیت دیجیتال، شامل:

قابلیت شخصی‌سازی آموزش و تطبیق محتوا با نیازهای فردی یادگیرندگان

امکان عدالت آموزشی و دسترسی‌پذیری برای اقشار محروم

توسعه سیستم‌های ارزشیابی هوشمند

۲. چالش‌های پیش‌رو در بهره‌گیری از هوش مصنوعی، شامل:

مخاطرات اخلاقی نظیر نقض حریم خصوصی

سوگیری الگوریتمی و تداوم تبعیض‌های آموزشی

کاهش تعاملات انسانی و تأثیر آن بر پرورش مهارت‌های اجتماعی

۳. الزامات راهبردی برای بهره‌گیری موفق از هوش مصنوعی، شامل:

کاهش شکاف دیجیتالی از طریق توسعه زیرساخت‌های عادلانه

توانمندسازی مربیان و معلمان برای استفاده اثربخش از فناوری

تدوین چارچوب‌های قانونی و نظارتی برای تضمین امنیت و اخلاق‌مداری

نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی علی‌رغم برخورداری از قابلیت‌های بی‌نظیر برای تحول در نظام تربیتی، بدون مدیریت صحیح و راهبردهای جامع می‌تواند به تعمیق نابرابری‌های آموزشی و کاهش نقش انسان در فرآیند تربیت بینجامد. بنابراین، موفقیت در این حوزه منوط به تدوین سند راهبردی ملی، توسعه سواد هوش مصنوعی در بین ذی‌نفعان و ایجاد توازن بین بهره‌گیری از فناوری و حفظ اصول اساسی تربیت است. هوش مصنوعی می‌تواند در نقش مکمل هوش انسانی عمل کند، به شرطی که اصول اخلاقی و عدالت آموزشی در کانون تمامی راهبردهای توسعه و پیاده‌سازی آن قرار گیرد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، تربیت دیجیتال، شخصی‌سازی آموزش، اخلاق فناوری، سوگیری الگوریتمی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر