بررسی ساختار و کارکرد آموزشی محتوای خوانداری و نوشتاری کتاب فارسی پایه اول
کد مقاله : 1070-NCEEA4
نویسندگان
فاطمه ارژنگی ناهید1، آرزو دلفان بیرانوند *2، احمد بیات2
1دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان همدان
2استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل ساختار و کارکرد آموزشی محتوای خوانداری و نوشتاری کتاب فارسی پایه اول ابتدایی بود. با توجه به نقش بنیادین این کتاب در آموزش سواد پایه و شکل‌گیری مهارت‌های زبانی، تحلیل ساختاری آن می‌تواند به شناسایی کاستی‌ها و نقاط قوت کتاب منجر شود. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی از نوع مرور نظام‌مند بود. مؤلفه‌ها برپایه‌ی درصد فراوانی در سه فصل (نگاره‌ها، نشانه‌های یک، و نشانه‌های دو) کتاب اول ابتدایی استخراج شده‌اند. نتایج نشان داد که بخش نوشتاری با میانگین بیش از 30% تمرکز بر رونویسی تقلیدی، فرصت کمی برای جمله‌سازی و نوشتار معنادار را فراهم می‌آورد. در مقابل، بخش خوانداری نشانه‌های دو گرچه حجیم است، اما کلمات هدف کمی را پوشش داده و همسو با درس نیستند. همچنین، تمرین‌های معنامحور مانند «با هم بخوانیم» و «روان‌خوانی» سهم بسیار کمی در ساختار کتاب دارند. این عدم توازن، منجر به کاهش میزان یادگیری، افت انگیزه‌ی نوشتن و گسست بین درک مطلب و تولید زبان می‌شود. همچنین، نتایج نشان داد که علی‌رغم وجود تنوع در محتوای خوانداری از قبیل وجود «با هم بخوانیم»، «روان‌خوانی» و «لغات جدید» و در محتوای نوشتاری از قبیل «جمله‌سازی»، «تصویرنویسی»، «رونویسی»، «کامل کردن»، و «درست کردن جملات بهم‌ریخته» اما میزان اختصاص این تمرین‌ها به هر بخش، قابل قبول نیست. یافته‌های پژوهش بر ضرورت بازنگری در محتوای آموزشی، به‌ویژه در توزیع متعادل فعالیت‌های خوانداری و نوشتاری تأکید دارد تا سوادآموزی مؤثرتر و پایدارتر در پایه‌ی اول تحقق یابد.
کلیدواژه ها
تحلیل ساختاری، تحلیل محتوایی، کتاب فارسی اول ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر