تحلیل انتقادی گفتمان امور تربیتی در نظام تعلیم و تربیت ایران
کد مقاله : 1118-NCEEA4
نویسندگان
مرضیه کهندل *
گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی، پردیس شهید هاشمی نژاد مشهد
چکیده مقاله
نهاد امور تربیتی به عنوان یکی از ارکان کلیدی نظام تعلیم و تربیت ایران، نقش محوری در شکل‌دهی به فرآیندهای آموزشی و پرورشی مدارس ایفا می‌کند و منشأ تولید گفتمان‌های متنوعی بوده است. با توجه به تحولات سریع جهانی و داخلی در آموزش و پرورش، گفتمان‌های غالب امور تربیتی در هر دوره زمانی، تحت تأثیر عوامل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، ویژگی‌های منحصربه‌فردی نشان می‌دهند. تحلیل انتقادی این گفتمان‌ها می‌تواند چالش‌ها و فرصت‌های نهفته در این حوزه را آشکار سازد. مقاله حاضر، با بهره‌گیری از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی (CDA)، گفتمان‌های امور تربیتی را در دو بعد نظری و عملی بررسی و دسته‌بندی می‌کند. برای این تحلیل، از مبانی روش‌شناختی نورمن فرکلاف (برای واکاوی ساختارهای زبانی و ایدئولوژیک) و میشل فوکو (برای تبارشناسی تاریخی و روابط قدرت) استفاده شده است. یافته‌ها حضور گفتمانی‌هایی از جمله گفتمان ایرانی- اسلامی، گفتمان توسعه انسانی، گفتمان عدالت آموزشی و گفتمان جهانی سازی را بیش از سایر اشکال گفتمانی در میدان امور تربیتی نشان می‌دهد. در این خصوص، تفسیرها حاکی است که بازتولید ایدئولوژی‌های اجتماعی و بسترهای تاریخی-سیاسی، این دسته از گفتمان‌های نظری و عملی را برجسته ساخته اند که در فرایند تکوین و توسعه نظام تعلیم و تربیت ایران نیازمند تأمل و کشف معنا می‌باشد . نتایج این تحقیق می تواند به درک عمیق‌تری از وضعیت کنونی تعلیم و تربیت و راهکارهایی برای بهبود امور تربیتی کمک نماید.
کلیدواژه ها
نظام تعلیم و تربیت، امور تربیتی، تحلیل گفتمان انتقادی، گفتمان نظری، گفتمان عملی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر