| تحلیل انتقادی سرفصلهای دروس فناوریمحور در رشته امور تربیتی و سنجش همسویی آنها با اهداف تربیت دیجیتال |
| کد مقاله : 1149-NCEEA4 |
| نویسندگان |
|
آزاد الله کرمی *1، بهنام رسولی2 1استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان 2. استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| هدف این پژوهش، تحلیل انتقادی سرفصلهای دروس مرتبط با فناوری در برنامه درسی کارشناسی امور تربیتی و سنجش میزان همسویی آنها با شایستگیهای کلیدی تربیت دیجیتال است. این پژوهش از روش کیفی تحلیل محتوای اسنادی بهره میبرد. جامعه آماری، سرفصل مصوب رشته امور تربیتی (۱۴۰۰) بوده و نمونه آماری به صورت هدفمند شامل سه درس اصلی مرتبط با فناوری (کاربست فناوری در یادگیری، سواد رسانهای و تولید محتوای الکترونیکی) است که هسته مرکزی توانمندسازی فناورانه مربیان را تشکیل میدهند. این سرفصلها بر اساس چارچوب نظری شایستگیهای تربیت دیجیتال (شامل مهارت ابزاری، پداگوژی دیجیتال، اخلاق و ایمنی، و تفکر انتقادی) تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که سرفصلهای موجود دارای سوگیری ابزاری هستند. دروسی مانند کاربست فناوری و تولید محتوا به شدت بر آموزش نرمافزارها (مانند آفیس، کامتاسیا و اتوپلی) متمرکز هستند و در سطح مهارت ابزاری باقی میمانند. درس سواد رسانهای به خوبی به تفکر انتقادی میپردازد، اما در اتصال آن به پداگوژی دیجیتال یعنی روش آموزش این مفاهیم به دانشآموزضعف دارد. خلأ معناداری در پرداختن به ابعاد کلیدی تربیت دیجیتال مانند اخلاق هوش مصنوعی، حریم خصوصی دادهها، هویت دیجیتال و سلامت روان در فضای مجازی در پیامدهای یادگیری این دروس مشاهده میشود. سرفصلهای فعلی، بیشتر کاربر فناوری تربیت میکنند تا مربی در حوزه دیجیتال. پیشنهاد میشود با بازنگری در این سرفصلها، تمرکز از آموزش ابزار به پداگوژی تربیت دیجیتال منتقل شود تا دانشجومعلمان برای راهبری چالشهای اخلاقی و تربیتی دانشآموزان در عصر جدید آماده شوند. |
| کلیدواژه ها |
| امور تربیتی، تربیت دیجیتال، تحلیل محتوای برنامه درسی، سواد رسانهای، کاربست فناوری. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
