بازشناسی و تحلیل آموزه‌های تربیتی فردی، خانوادگی و اجتماعی در سیره حضرت فاطمه زهرا (س) با تأکید بر خطبه فدکیه
کد مقاله : 1192-NCEEA4
نویسندگان
مهدی مومنی *
عضو هیئت علمی گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان تهران
چکیده مقاله
خطبه فدکیه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی و معرفتی صدر اسلام، تنها یک احتجاجی سیاسی درباره غصب فدک نیست؛ بلکه متنی پر محتوا، چندلایه و با ظرفیت‌های گسترده تربیتی است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مبانی نظری تربیت اسلامی، به استخراج و تحلیل مؤلفه‌های تربیتی این خطبه پرداخته است. داده‌های این پژوهش از طریق مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای متن خطبه و براساس منابع معتبر گردآوری شده‌ است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حضرت فاطمه از طریق ساختار خطبه، نحوه بیان، نوع چینش کلمات و فرازهای خطبه و نیز دقت در انتخاب مضامین، سه سطح از تربیت اسلامی را بازآفرینی می‌کند: 1. تربیت فردی مبتنی بر توحید، خودآگاهی و اصلاح درونی؛ 2. تربیت خانوادگی بر محور الگوگیری از سیره پیامبر(ص) و نقش اهل بیت(ع) به‌عنوان ستون‌های اخلاقی جامعه؛ و 3. تربیت اجتماعی مبتنی بر عدالت‌خواهی، نقد قدرت و بیدارسازی امت. تحلیل محتوای غنی خطبه نشان می‌دهد که خطبه فدکیه با ترکیب استدلال عقلانی، خطاب عاطفی و تحلیل اجتماعی، نوعی گفتمان تربیتی تولید می‌کند که قابلیت به‌کارگیری در تربیت انسان معاصر را دارد. این پژوهش نشان می‌دهد که بازخوانی تربیتی خطبه فدکیه می‌تواند الگویی نظری برای تبیین تربیت توحیدی، عدالت‌مدار و مسئولیت‌پذیر در جامعه امروز فراهم سازد.
کلیدواژه ها
خطبه فدکیه؛ تربیت اسلامی؛ عدالت‌خواهی؛ تربیت اجتماعی؛ سیره اهل بیت(ع)
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر