کافه نماز؛ رویکردی خلاقانه برای ترویج فرهنگ نماز در میان دانش‌آموزان
کد مقاله : 1234-NCEEA4
نویسندگان
فاطمه حفاری *
آموزش و پرورش- فرهنگی
چکیده مقاله
با توجه به چالش‌های جذب نسل نوجوان به عبادات و به‌ویژه نماز جماعت در محیط‌های آموزشی، روش‌های سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای امروز نیستند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر اجرای طرح «کافه نماز» بر انگیزه، دانش معنوی و حس تعلق دانش‌آموزان به نمازخانه انجام شد. این طرح با رویکردی چندوجهی، تلفیقی از زیبایی‌شناسی محیط، آموزش تعاملی و مشارکت دانش‌آموزی را برای تبدیل نمازخانه به فضایی پویا و جذاب به کار گرفت. این مطالعه با روش اقدام‌پژوهی کیفی در طول دو ماه و نیم تحصیلی در دبیرستان پروین اعتصامی شهرستان امامزاده بادرود انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطه اول بود و نمونه پژوهش 18 دانش‌آموز علاقه‌مندی بودند که به‌طور منظم در جلسات «کافه نماز» شرکت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و یک پرسشنامه محدود بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوا و شناسایی کدها و مضامین اصلی انجام شد. تحلیل داده‌ها به شناسایی چهار مضمون اصلی منجر شد: ۱) «افزایش انگیزه و حضور معنوی»، ۲) «یادگیری عمیق و کاربردی احکام»، ۳) «تقویت حس تعلق و همدلی گروهی» و ۴) «تبدیل نمازخانه به کانون فرهنگی-معنوی». طرح «کافه نماز» به عنوان یک مدل نوآورانه و کارآمد، توانست با بهره‌گیری از عناصر جذابیت حسی (بصری، بویایی، چشایی)، مشارکت فعال دانش‌آموزان و آموزش غیرمستقیم، موانع روانی و انگیزشی نوجوانان را برای حضور در نماز جماعت کاهش دهد. این پژوهش نشان داد که با خلاقیت در طراحی فضاهای معنوی، می‌توان نماز را به تجربه‌ای مطلوب و ماندگار برای نسل نو تبدیل کرد.
کلیدواژه ها
کافه نماز، انگیزه به نماز، تربیت دینی نوین، اقدام‌پژوهی، فضای معنوی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر