تحلیل محتوای کتاب اقتصاد پایه دهم بر اساس ساحت عبادی، اعتقادی و اخلاقی
کد مقاله : 1247-NCEEA4
نویسندگان
ندا آشنا *1، علی زارع زردینی2
1رشته اموزش علوم اجتماعی دانشکاه فرهنگیان پردیس فاطمه الزهرا (س)
2عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
آموزش‌وپرورش در عصر حاضر نقشی اساسی در تربیت دانش‌آموزانی مسئول، اخلاق‌مدار و برخوردار از هویت معنوی دارد. در نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران، «سند تحول بنیادین» چارچوب اصلی تربیت اسلامی را ترسیم می‌کند و ساحت عبادی، اعتقادی و اخلاقی را یکی از مهم‌ترین ابعاد تربیت می‌داند. این پژوهش با هدف تحلیل محتوای کتاب «اقتصاد پایه دهم» بر اساس شاخص‌های این ساحت انجام شد تا میزان انطباق محتوای آموزشی با ارزش‌های دینی و اخلاقی سنجیده شود. پژوهش به روش تحلیل محتوای کیفی–کمی و با رویکرد جهت‌دار انجام گرفت. جامعه پژوهش متن کامل کتاب و واحد تحلیل شامل جملات، فعالیت‌ها، تصاویر و نمودارها بود. شاخص‌ها از زیرنظام تربیت و یادگیری در سند تحول بنیادین استخراج شد. یافته‌ها نشان داد که اگرچه برخی مؤلفه‌های اخلاق اقتصادی مانند عدالت، صداقت، امانت‌داری، رعایت حقوق دیگران و پرهیز از کم‌فروشی به‌صورت محدود و بیشتر به‌طور غیرمستقیم در کتاب انعکاس یافته‌اند، اما مفاهیم صریح عبادی و اعتقادی همچون توکل، نیت خالص، پیوند رفتار اقتصادی با ایمان دینی و نقش عبادت در اقتصاد تقریباً غایب‌اند. این نتایج بیانگر فاصله قابل توجه محتوای کتاب با اهداف تربیت دینی و اخلاقی سند تحول بنیادین است و ضرورت بازنگری در طراحی محتوای کتاب اقتصاد را نشان می‌دهد. تقویت ارتباط میان مفاهیم اقتصادی و ارزش‌های اسلامی می‌تواند در ارتقای هویت اخلاقی دانش‌آموزان و تحقق اهداف تربیت چندساحتی مؤثر باشد.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا؛ اقتصاد پایه دهم؛ سند تحول بنیادین؛ ساحت عبادی، اعتقادی و اخلاقی؛ تربیت دینی؛ کتاب درسی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر