| مقایسۀ اصول مشترک تربیت حاکمان در نامۀ امام علی(ع) به مالک اشتر و باب اول گلستان سعدی |
| کد مقاله : 1289-NCEEA4 |
| نویسندگان |
|
محمدحسین بهجتی اردکانی *1، فضل اللّه رضایی اردانی2، امیرحسین الیاس پور3 1دانشجوی کارشناسی گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، یزد، ایران. 2دانشیار، گروه آموزش زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 3دانشجوی کارشناسی، گروه آموزش زبان و ادبیّات فارسی، آموزش و پرورش، یزد، ایران. |
| چکیده مقاله |
| عرصۀ ادبیات تعلیمی فارسی و متون اسلامی، گنجینهای پربار از اندرزهای تربیتی برای حاکمان و زمامداران است. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی آموزههای تربیتی ملوک در دو اثر سترگ «نامۀ امام علی(ع) به مالک اشتر» و «باب اول گلستان سعدی» انجام شده است. پرسش اصلی آن است که این دو متن چگونه اصول مشترکی را در زمینۀ حکمرانی عادلانه تبیین میکنند. این تحقیق با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی و در چارچوب پژوهش کتابخانهای، به مقایسۀ نظاممند این دو اثر پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که این متون در پنج محور اصلی اشتراکات بنیادین دارند: اخلاق رهبری (مهربانی، فروتنی و پرهیز از ستم)، مردمگرایی و عدالت فراگیر، لزوم مشورت با کارگزاران شایسته، توجه به معیشت سپاهیان و رعیت، و پرهیز از خونریزی ناحق. اگرچه نامۀ مالک اشتر با بیانی مستقیم، آموزشی و فقهی-حکومتی این اصول را بیان میکند و گلستان سعدی در قالب حکایات و اشعار ادبی، اما هر دو در محتوا و هدف تربیتی همسو هستند. نتیجهگیری کلی پژوهش حاکی از آن است که سعدی در گلستان، به عنوان میراثدار اندیشههای علوی، مفاهیم بلند حکومتداری را در فرآیندی ادبی «تلطیف» کرده و در قالبی جذاب و فراگیر به مخاطبان عام عرضه کرده است. این همسویی، گواه ظرفیت بالای متون کهن فارسی-اسلامی برای ارائه الگوهای اخلاقی در حوزۀ مدیریت و رهبری و تبیین نقش ادبیات در تداوم حکمت عملی سیاسی است. |
| کلیدواژه ها |
| امام علی(ع)، سعدی، تربیت ملوک، گلستان، نهج البلاغه. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
