مروری بر نقش تعدیل‌گر معنویت در رابطه بین تاب‌آوری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان
کد مقاله : 1319-NCEEA4
نویسندگان
سیده زهرا مقرب *1، اکبر جدیدی محمدآبادی2
1دانشجو کارشناسی ارشد علوم تربیتی دانشگاه پیام نور تهران ایران
2استادیار گروه علوم تربیتی،دانشگاه پیام نور،تهران ، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تعدیل‌گر معنویت در رابطه بین تاب‌آوری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان انجام شد. این مطالعه از نوع کیفی و با رویکرد ترکیب نظام‌مند یافته‌های پژوهشی صورت گرفت. جامعه آماری شامل کلیه مقالات و منابع معتبر منتشرشده در پایگاه‌های اطلاعاتی علمی نظیر Google Scholar، Springer، ScienceDirect، Elsevier و Scopus در بازه زمانی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بود. پس از اعمال معیارهای ورود، ۱۸ منبع که بیشترین ارتباط را با موضوع پژوهش داشتند، انتخاب و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق کدگذاری موضوعی استخراج و در قالب مقوله‌های اصلی طبقه‌بندی شدند. یافته‌ها نشان دادند که معنویت به‌عنوان یک عامل تعدیل‌گر مؤثر، رابطه مثبت بین تاب‌آوری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی را تقویت می‌کند؛ به‌گونه‌ای که سطوح بالاتر تاب‌آوری تحصیلی در حضور معنویت، با میزان بیشتری از بهزیستی روان‌شناختی همراه است. این نقش تعدیل‌گری از طریق چندین سازوکار کلیدی از جمله معنا‌بخشی به چالش‌ها و شکست‌های تحصیلی، تقویت احساس تعلق و ارتباط با وجودی برتر و دیگران، گسترش شبکه حمایت اجتماعی، و افزایش امیدواری و خوش‌بینی در مواجهه با استرس‌های تحصیلی تحقق می‌یابد. در جمع‌بندی می‌توان تأکید کرد که توجه به بُعد معنوی در محیط‌های آموزشی نه تنها به‌عنوان راهبردی مکمل، بلکه به‌منزله ضرورتی اساسی برای تقویت هم‌زمان تاب‌آوری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان مطرح است و می‌تواند زمینه‌ساز موفقیت‌های پایدار تحصیلی و شخصیتی شود.
کلیدواژه ها
بهزیستی روان‌شناختی، تاب‌آوری تحصیلی، دانش‌آموزان، معنویت، نقش تعدیل‌گر.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر