شایستگی‌های مربی اثرگذار در مدارس: بر اساس الگوی سه‌ضلعی قرآن (دل، عقل، رفتار)
کد مقاله : 1364-NCEEA4
نویسندگان
فرحناز وحیدنیا *
استادیار. گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 -14665 تهران، ایران.
چکیده مقاله
اثرگذاری تربیتی در مدارس، فرایندی پیچیده و چندبُعدی است که تنها با مهارت‌های ارتباطی یا ارائه آموزه‌های نظری محقق نمی‌شود؛ بلکه نتیجه تعامل هماهنگ سه رکن بنیادی وجود انسان یعنی دل، عقل و رفتار است. قرآن کریم بر این سه بعد تأکید کرده، با تحلیل مبانی اثرگذاری، می توان نشان داد که پیام تربیتی هنگامی در مخاطب نفوذ می‌کند که همزمان احساس او را برانگیزد، اندیشه او را روشن سازد و در رفتار مربی تجلّی یابد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تبیین شایستگی‌های مربی اثرگذار در مدارس و طراحی الگویی قرآنی–کاربردی برای تربیت مربیان اجرا شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی آیات قرآن، تفاسیر معتبر و ادبیات تربیت اسلامی و روان‌شناسی تربیتی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی‌های مربی اثرگذار در سه گروه اصلی قابل طبقه‌بندی است: شایستگی‌های قلبی شامل همدلی، رحمت، نرم‌خویی، صداقت، اخلاص و توان ایجاد امنیت روانی؛ شایستگی‌های عقلی شامل بصیرت تربیتی، قدرت تحلیل موقعیت، حکمت، برنامه‌ریزی آگاهانه و هدایت فکری؛ شایستگی‌های رفتاری شامل هماهنگی گفتار و کردار، الگو بودن، گفتار نیک، صبر، سکوت هدفمند و مهارت‌های ارتباطی.
الگوی به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که اثرگذاری حقیقی از دل آغاز می‌شود، در عقل تعمیق می‌یابد و در رفتار تثبیت می‌گردد و هر نوع تربیت بدون توجه به یکی از این ابعاد، ناقص و ناپایدار خواهد بود. این نتایج می‌تواند چارچوبی نوین و بومی برای بازطراحی دوره‌های تربیت مربی، برنامه‌های PCK تربیتی و ارتقای کیفیت فعالیت‌های پرورشی در مدارس فراهم آورد.
کلیدواژه ها
مربی اثرگذار، تربیت اسلامی، قرآن، شایستگی مربی، اثرگذاری تربیتی، دل- عقل- رفتار.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر