| پیوند تربیت و ادبیات در مطالعات متون ادبی فارسی |
| کد مقاله : 1390-NCEEA4 |
| نویسندگان |
|
محمد یعقوبی * استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی 14665-889 تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| ارتباط امورتربیتی با ادبیات فارسی یکی از مهمترین حوزههای میانرشتهای در مطالعات فرهنگی، ادبی و فلسفه تعلیم و تربیت است. ادبیات فارسی در دو پهنهی کلاسیک و مدرن، بهمثابه مخزن بزرگ ارزشها، تجربههای اخلاقی، هویتی و وجودی عمل کرده و توانسته است مسیرهای متنوعی برای تربیت فردی و اجتماعی ایجاد کند. در این پژوهش، با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی، نسبت میان عناصر تربیتی در ادبیات کلاسیک ایران ـ شامل شاهنامه فردوسی، گلستان سعدی، دیوان حافظ، مثنوی معنوی، و حکایات قرآنی ـ با ادبیات مدرن ایران ـ شامل آثار هدایت، جمالزاده، آلاحمد، فروغ، شاملو و دیگران ـ بررسی شده است. هدف آن است که روشن شود ادبیات چگونه به شکلگیری نگرشهای اخلاقی، هویتی، وجودی و اجتماعی کمک میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که ادبیات کلاسیک عمدتاً "تربیت هنجاری" را تقویت میکند؛ تربیتی که مبتنی بر ارزشهای ثابت حکمت عملی، تعادل اخلاقی، مروت، وفاداری و عدالت است. در مقابل، ادبیات مدرن ایران تربیت را از حوزه "اقتدار سنت" به حوزه "مسئلهمند شدن وجود انسان و تجربه زیستة فردی" منتقل میکند و مفاهیمی مانند بحران، اضطراب هویتی، فردیت و نقد ساختارهای اجتماعی را بهعنوان عناصر تربیتی جدید وارد میکند. این مطالعه همچنین نشان میدهد که امکان گفتوگو میان سنت و مدرنیته در زمینه تربیت وجود دارد و ترکیب «حکمت عملی کلاسیک» با «پرسشگری انتقادی مدرن» میتواند الگوی جدیدی برای تربیت معاصر ایران فراهم کند. مقاله با ارائه نمونههای دقیق از متون فارسی و حمایت نظری از جمله هرمنوتیک گادامر، مطالعات ارزشتربیتی و تحلیلهای جامعهشناختی ادبی، تصویری جامع از این پیوند فراهم میکند. |
| کلیدواژه ها |
| : تربیت، ادبیات فارسی، ادبیات مدرن، هویت، تحلیل تطبیقی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
